Koniec balu na Titanicu
- Kiedyś to było. Rzekł jeden z Partnerów.
Od razu zaznaczam – nie jestem inwestorem, nie brałem rundy, nie byłem w Davos. Nie znam się. Patrzę tylko na cyfry i wychodzi mi dziwny obrazek.
Święty Graal
Pamiętasz ten mit? Venture Capital. Byli jak Waszyngton na dolarze. Patrzyłeś na fundusz i myślałeś: “O kurka, panie, jak oni kładą kasę, to będzie hit”.
Na czym to stało? Na SaaS’ie. Bez względu na to, czy apka służyła do pokazywania gołych pośladków, czy do skomplikowanej księgowości, liczyło się jedno: MRR i ARR. Abonament. Kula śniegowa. To był model “One size fits all”. Jak te chińskie skarpetki bez pięty – pasują na chuchro i na grubasa. Klient miał wybór: albo się dostosujesz, albo radź sobie sam. I to była żyła złota. Aż do teraz.
I to była żyła złota. Aż do teraz. Kiedyś wszystko rosło samo, wystarczyło, że miałeś chmurę w nazwie. Dziś? Spółki, które miały podbijać świat, walczą o tlen. W 2021 roku inwestorzy płacili za prywatne spółki SaaS średnio 41-krotność przychodów (EV/Revenue). Dzisiaj, na początku 2025 roku, ten mnożnik szurnął o ziemię i wynosi około 16x. Na giełdzie jest jeszcze gorzej – mediana to zaledwie 5,5x - 6,7x. Czyli zadyszka.
CFO w końcu zajrzeli w faktury i złapali się za głowy. Zorientowali się, że płacą góry pieniędzy za licencje, które leżą odłogiem. Według danych Zylo, organizacje marnują średnio 53% zakupionych licencji. Dla bardzo dużych organizacji, które zbadano to średnio 21 milionów USD wyrzucanych co roku do kosza. Przepalanie kasy na soft, do którego nikt się nawet nie loguje, właśnie się skończyło.
Myślę i robię
Dzisiaj rano odpaliłem Claude Code. Mam pomysł, mam dane. W 120 minut generuję narzędzie, które robi dokładnie to, co chcę. Nie to, co wymyślił Product Manager w Dolinie Krzemowej dla uśrednionego użytkownika z Ohio. Robię to dla siebie. Pod własnym dachem.
GitHub, napędzany Copilotem, w dwa lata dobił do 2 miliardów dolarów przychodu. To sygnał, że wracamy do czasów cyfrowego rzemiosła. Po co mam płacić za skarpetkę dla każdego, skoro AI uszyje mi idealnie dopasowany garnitur w cenie prądu? Gartner przewiduje, że do 2026 roku 40% aplikacji korporacyjnych będzie miało agentów AI wykonujących pracę autonomicznie. Jeśli AI samo aktualizuje CRM i wystawia faktury, to model rozliczania “za użytkownika” (per seat) traci rację bytu. Po co licencja, skoro nie ma człowieka przed ekranem?
Nowa stal, stare konflikty i pusta kołyska
Więc gdzie pójdzie kasa, skoro soft będzie tani jak barszcz? Mam teorię: hardware, defense i deep tech.
Spójrz na “Pana Edka”. Tokarz, legenda, 40 lat stażu. Ma talent, ciężką rękę, wszystko wypił i wszystko widział, wszystko zrobi. Ale Pan Edek ma dwie wady: po pierwsze – nie skaluje się, po drugie – nie ma następcy.
Demografia leci na łeb na szyję. Nie ma komu pracować. Młodzi nie staną przy tokarce. Dlatego robotyka to konieczność, żeby cywilizacja w ogóle działała. Jeden robot uczy się spawać rurę, a sekundę później umie to 10 000 maszyn na całym świecie.
Kapitał już to widzi. Spółka Figure AI, robiąca humanoidalne roboty, we wrześniu 2025 roku wystrzeliła z wyceną do 39 miliardów dolarów. To 15-krotny wzrost wartości w zaledwie kilkunastu miesięcy!
Ale jest coś jeszcze. Wojna.
Czasy spokoju się skończyły. Konflikty wybuchają tuż za rogiem. Nowe wojsko potrzebuje dronów, autonomicznych systemów na polu walki i stali sterowanej algorytmem. W 2025 roku finansowanie Defense Tech osiągnęło rekordowe 49 miliardów USD. Anduril Industries w czerwcu 2025 zebrał 2,5 miliarda USD, a jego wycena skoczyła do 30,5 miliarda USD. Inwestorzy zrozumieli, że w świecie geopolitycznej niepewności bezpieczniej jest mieć fabrykę dronów niż kolejną apkę do robienia ankiet.
Wniosek?
Karta się odwraca. Łatwa kasa z “kolejnej apki do zarządzania zadaniami” wysycha. Świat potrzebuje rąk do pracy (których nie ma), broni (bo jest niebezpiecznie) i statków (żeby uciec w kosmos).
Ciekaw jestem, kto to widzi. Kto zamiast szukać kolejnego saasowego unicorna, inwestuje w nową stal? Bo coś mi się wydaje, że ci, co zostaną przy starych tabelkach, obudzą się z ręką w… chmurze.
A Wy? Jak myślicie? SaaS umiera, czy tylko łapie zadyszkę?
Źródła:
Zylo, 2025 SaaS Management Index: Dane o utylizacji licencji. Gartner, IT Spending Forecast 2026: Prognozy dotyczące wpływu agentów AI na rynek oprogramowania oraz wzrostu wydatków na infrastrukturę kosztem aplikacji.